Meteen naar de inhoud

Vrije advocaatkeuze bij rechtsbijstandverzekering

Verzekeraars proberen steeds vaker rechtsbijstandsverzekeringen aan de man te brengen. Maar veel mensen verwachten van zo’n verzekering meer dan dat die in de praktijk biedt. Op het moment dat u de verzekering nodig heeft, blijkt u er regelmatig niet zoveel aan te hebben, is onze ervaring. Over uw recht op vrije advocaatkeuze is zelfs al meerdere keren geprocedeerd en telkens worden – nadat een rechter dat recht vaststelt – de polisvoorwaarden aangepast.

Al jaren geleden werd vastgesteld dat u op basis van een verzekering het recht op vrije advocaatkeuze had. Veel mensen hebben de behoefte – om verschillende redenen – om zelf een advocaat te kiezen en niet afhankelijk te zijn van de juristen van de verzekeraar. Maar verzekeraars vonden dat u alleen uw eigen advocaat mocht kiezen in procedures waarbij bijstand door een advocaat verplicht was, dat is bijvoorbeeld het geval in zaken met een belang hoger dan € 25.000,00. Dat standpunt werd onderuit gehaald en het volgende standpunt van verzekeraars was dat die vrije keuze er alleen was in gerechtelijke procedures. Ook hier had de rechter een andere mening over: ook bijvoorbeeld bij administratieve procedures (bijvoorbeeld een procedure bij het UWV) zou u zelf uw advocaat moeten kunnen kiezen.

Nu heeft het Europese Hof van Justitie het recht op vrije advocaatkeuze nog eens verruimd (want er was uiteraard weer discussie) en het oordeel is dat ook bij bijstand die nodig is in de fase voorafgaand aan een gerechtelijke procedure, vrije advocaatkeuze geldt.

Het Verbond van Verzekeraars is er echter weer als de kippen bij en uiteraard vindt men dat dit recht niet geldt bij Nederlandse rechtsbijstandverzekeringen. In Nederland is namelijk geen sprake van een met waarborgen omklede bemiddelingsprocedure zoals die er in sommige gevallen in België – waar de zaak speelde –  wel is. Daarom, aldus het Verbond, heeft de uitspraak van het hof geen invloed op de Nederlandse situatie. Dat is gezien de houding van verzekeraars geen verrassend standpunt. Men zal altijd proberen uw recht op vrije advocaatkeuze te beperken, desnoods door het (opnieuw) wijzigen van algemene voorwaarden. Ook dat is een bekende  handelwijze.

Als verzekeraars het standpunt handhaven dat de uitspraak niet geldt voor de Nederlandse situatie zal ook hier weer over geprocedeerd moeten worden. Het is zeker niet ondenkbaar dat verzekeraars ook op dit punt weer bakzeil moeten halen, maar totdat dat het geval is, zal men u niet zonder slag of stoot uw eigen advocaat laten kiezen. U bent en blijft als vanouds afhankelijk van de grillen van de verzekeraar.

Het is buitengewoon jammer en storend dat steeds eerst een rechter uitspraak moet doen voordat men overstag gaat. Toch iets om over na te denken voordat u een rechtsbijstandverzekering afsluit.